Muay Thai ve Kickboxing

Muay Thai

Tayland'da ortaya çıkan ve özgün adı Muay Thai olan dövüş sporu. Tayland Boksu da denir. Başta Tayland olmak üzere Myan Mar (eski adı ile Burma), Kamboçya,Laos gibi güneydoğu Asya ülkelerinde uygulanır. Yumruk, diz, dirsek ve tekmelerin kullanıldığı sert bir dövüş sanatıdır. Tarihi Muay Thai eskiden Siam olarak adlandırılan bölgenin

bölünmesinden sonra oluşan Tayland'da uygulanan dövüş sistemlerinin tümünün genel adıdır...Her ne kadar ülke bölünse dahi bu ülkeye komşu olan Myan Mar (eski adı Buma) 'da uygulanan "BANDO" Kamboçya'da yapılan "Khmer Boksu" ile büyük benzerlikler gösterir...Muay Thai"nin orijini hakkında "Tayland, Myanmar ve Kamboçya "arasında anlaşmazlıklar günümüzde iyice şiddetlenmiş olup,her ülke çıkışı kendine mal etmektedir... Bugün Muay Thai evrim geçirerek 3 dalda "Profesyonel, Amatör ve Tradisyonel (Geleneksel)" olarak uygulanmaya konmuştur...


Tarihi 1300'lere kadar dayanabilmektedir...Eski antik sistemlerin tümü "Muay Boran" (Antik Dövüş Sistemi) şemsiyesi altındadır (Bu konuda birçok efsane mevcuttur) Muay Boran şemsiyesi altında ;"Muay Lopburi (bugünkü Muay Thai'nin atası sayılır,dik duruşlar ihtiva eder), Muay Chaiyuth, Muay Korat, Muay Kochasarn, Muay Nakorn" sistemleri bulunur...Geleneksel sistemler bazen Myan mar,Tayland veya Kamboçya sınırlarında müsabaka düzenlerler,eldiven yerine sargı,bandaj kullanılır ve özellikle Burma bu konuda gelenekselliği fazla bırakmamaktadır... Krabbi Krabbong, tamamen "kılıç,mızrak,vb" ihtiva eden silahlı geleneksel kendine has bir disiplin olup ,ancak sanıldığı gibi Muay Thai sistemi ile bir ilgisi yoktur...Ayrıca Tayland ordusunun bazı bölümlerinde kullanılan "Military Lerdrit" diye ülkeye has ayrı bir sistem mevcuttur... Tayland'da uygulanan profesyonel sistem dövüşleri için ise "Lumpini, Rachandamnern,TV 7 vb" gibi özel olarak inşa edilmiş stadyumlar mevcuttur..Bunlar arasında özellikle Rachandamnern dünyada yalnızca "Boks" amacı için inşa edilmiş en büyük stadyumdur...

Buralarda her hafta gün aşırı dövüşler düzenlenir ve yoğun olarak ilgi çeker...Enternasyonel profesyonel muay thai konusunda başlıca dünya organizasyonları " WMC (WORLD MUAY THAI COUNCIL), S-1 (SONGCHAI PROMOTIONS) olarak adlandırılabilir.. Amatör kapsamda ise 110 ülke "IFMA (INTERNATIONAL FEDERATION MUAYTHAI AMATEUR) şemsiyesi altında toparlanmış olup,sözkonusu kuruluş 2006'da "GAISF" (Olimpiyatlar için kriter kuruluşlardan biri) tarafından üyeliğe seçilmiştir...

Amatör Muay Thai; "Müsabaka, Yarışma (Koreografi) ve Aerobic Muay Thai" bölümlerinden oluşturulmuştur...Ülkemiz , Mücadele Sporları Federasyonu Başkanı Tunç Turgut , Muay Thai asbaşkanı Mehmet Ünlü ve Ercan Gürgöze'nin girişimleri,çalışmaları akabinde 2006'da "IFMA" üyeliğine kabul edilmiş olup 3 yıldan beri amatör yarışmalara katılmaktadır... Teknik ve Antreman Muay Thai'de eller, dirsekler, tekmeler ve dizler temel saldırı tekniklerinde kullanılmaktadır. Muay Thai'de tekme, yumruk ve blokların hepsinde bütün bedenin kalçanın dönüşüyle birlikte kullanılması söz konusudur ve bu tekniklere diğer savaş sanatlarından daha yavaşlık vermekle birlikte daha büyük bir güç kazandırmaktadır. Müsabaka öncesinde yarışmacılar, hem dini hem de ısınma amaçlı belirli seremonik dansları yaparlar. Tam temaslı diğer dövüş sporlarında olduğu gibi Muay Thai'de de kondüsyonun önemli bir yeri vardır. Ring koşullarının gerektirdiği sertlik ve kondüsyon için gereken çalışmalara Muay Thai'de özellikle yer verilmektedir. Diğer bazı mücadele sporları antremanında kullanılan koşma, gölge boksu, ip atlama, vücut direncine dayalı egzersizler, sağlık topu egzersizleri, karın kasları egzersizleri ve bazı durumlarda ağırlık antremanı gibi çalışmalar Muay Thai'de de uygulanır. Muay Thai ," diz,dirsek,yumruk ve tekme "vuruşlarından dolayı 8 organ dövüşü olarak da adlandırılır...Geleneksel Muay Thai ,Muay Boran ve Bando sistemlerinde kafa vuruş teknikleri de olduğundan bazen 9 organ sistemi olarak da isimlendirilir... Profesyonel ve Amatör Muay Thai antrenman metodolojisi %90 oranında aynı kapsamda seyreder... "Gölge Boksu, Temel Teknikler, Pao (Pad) diye adlandırılan darbe yastığı, Torba , Djab-Ko (belden yukarı yapılan güreş)ve kapsamlı "Sparring"(eşli müsabaka tipi çalışma) "bölümlerinden başka kondüsyon arttırıcı "Cross Training " çalışmaları antremanların büyük bölümünü teşkil eder...Tayland'da çalışmalar kamp tabir edilen yerlerde,batıda ise "Gym" olarak adlandırılan salonlarda gerçekleştirilir...Tayland'da gerçekleştirilen çalışmalar batıdakilere oranla çok daha kapsamlıdır...Boksörler kamplarda yer,içer,yatar ve antrenman yaparlar..Hergün sabah 2 saat, akşam ise yine 2-3 saat olarak antrenman gerçekleştirilir...Bu ağır antrenmanlar neticesinde boksörler Lumpini,Raja gibi stadlarda her 2-3 haftada bir, son derece sert,tempolu,yorucu geçen" 5 raund x 3 dakika" üzerinden dövüşler gerçekleştirecek seviyelere çıkabilirler, ki bu da neden Muay Thai orijinli dövüşcülerin aynı zamanda "Kickboxing , K-1 vb" gibi farklı organizasyonlarda,disiplinlerde de başarı kazanabildiklerini açıklamaya yetmektedir... Geleneksel Muay thai'de ise yine aynı tip çalışmaların yanısıra ,ağırlık teknik bölümlere verilir...Ayrıca, daha küçük hedef odaklı ve yer güreşi,kilit ,sabitleme,kafa vuruşları tipi çalışmalar da yapılır...Myan Mar'da bu tip antremanlar sonucu dövüşcüler hünerlerini ele bandaj sarılı olarak sergilerler...Ayrıca bu dövüş stili Siyam ve Burma arasında cıkan savas sonucunda Siyamlıların önemli bir kişisinin esir düşmesi üzerine Burma kralı kendisinin 10 iyi dövüşcüsüyle başa çıkarsa ona özgürlüğünü vereceğini söylemiştir ve Siyam dövüşcüsü bu dövüşcüleri yenerek özgürlüğüne kavuşur. Her ne kadar savaş kaybedilsede Thai halkı bu zafere kendileri savaş kazanmış kadar sevinirler...Tabi ki bunlar doğrulanamayacak efsanelerdir...Ancak, kralların saraylarında boksörleri bulundurduğu ve bunları himayelerine almış oldukları birçok kaynakça doğrulanmış bilgilerdir.

Kick Boks

Kick Boks,yumruk,tekme, diz ve sınırlı clinch uygulamalarının biraraya getirilmesiyle oluşturulmuş eklektik,melez bir dövüş sporudur. Egzersiz sistemi olarak uygulanabildiği gibi tam temaslı bir mücadele sporu olarak da uygulanabilmektedir.Özellikle ,1990 lardan sonra birer A.B.D. .kökenli "Full Contact karate ve Tournament Karate "kuruluşları olan "Wka,Wako,Iska" gibi kuruluşların gündeme girmeleri ile uzun yıllar bir kavram karmaşası oluşmuştur ve hatta bu karmaşanın izlerine bugün de rastlanmaktadır... Kick Boks,25 yıl içinde değişim geçirerek günümüzde bazı disiplinleri içine alarak kullanılan genel (jenerik) bir terimdir. Muay Thai (Tayland Boksu) ve Savate (Fransız Boksu) gerek tarih gerekse kültürel olarak kesinlikle bu sistem dışında kalırlar...Bazı kuruluşlar, displinlerin dünyadaki

popularitelerini göz önüne alarak yelpazeyi çok geniş tutmaya çalışarak "Muay Thai","Wushu-Sanda" ve "Savate" oluşumlarını "Kickboxing "yelpazesi altında toplamaya çalışsalar bile gerek tarih gerek felsefe,kültür olarak bunun olması ilgili otoritelerce kabul edilmez ve sınırlar artık net olarak beklirlenmiştir ..Nitekim; amatör kapsamda "GAISF" (Olimpiyat kriteri oluşumuna yardımcı kuruluş), "IFMA" kuruluşunu "Muay Thai " için , "Wako" kuruluşunu da Kickboxing alanında yeterli görmüş ,ve her iki kuruluşun sadece kendi alanlarında kalarak gelişim sağlamaları tavsiye edilmiştir...Nitekim, "Wako" bünyesinde bulunan "Thaiboxing" (Siamca karşılığı "Muay Thai" ) bölümünü 2007 yılında "Thai-kickboxing"olarak değiştirmek zorunda kalmıştır...

TARİHÇE İlk defa literatüre 1968 lerde japonlar tarafından "Muay Thai" (Tayland Boksu)nin türetilmesi ile giren bir terminolojidir...1968 de ünlü Kyokushinkai Karate antrenörü "Kurosaki" ve ekibinin taylandlılara karşı dramatik yenilgilerinden sonra, önce Muay Thai'ye başlaması(ki tarihte Rajhamdamnern şampiyonu çıkartabilmiş yegane antrenördür) ve Japonya' da kuralların(dirsek vuruşlarının çıkartılması,sınırlı clinch(sarılmalar) uygulanması),kalça atışlarının konması ve raundların (sürenin 2 veya 1.5 dakikaya indirilmesi vb) değiştirilmesi ile bütünlüğe kavuşmuştur..Ve 1970 lerden sonra "Kurosaki,Blumberg, Plas, Harink "gibi eski Kyokushin Karate antrenörlerinin vasıtası ile tüm dünyaya yayılmaya başlamıştır... Bugünkü ünlü "K-1 " ve "Thaikickboxing" kulvarları aşağı yukarı bu başlangıç kuralları ile seyretmektedir...(Finansal çerçeve dışından bakılacak olursa; K-1 sisteminin kuruluş gayelerinden birisi de Mr. Ishi'nin Kyokushin'den türetilen Seidokeikan Karate'nin (ve Kyokushin şemsiyesinin) diğer sistemlere olan üstünlüğünün gösterilmesi olmuştur.(Ancak, bu uzun yıllar zaman gerçekleştirilemediği,şampiyonlukların genelde Muay Thai kökenli dövüşüşcülere kaptırıldığı gibi, müsabakalarda hala birer Karate 'ci olarak lanse edilmeye çalışılan "Schilt, Hug,Feitosa " gibi şampiyonlar antrenman,felsefe ,metodoloji olarak tamamıyla "Kickboxing ve Muay Thai " çalışmaları yaparak müsbakalara hazırlanmaktadırlar...(Antiparantez, Kyokushin sisteminin " tekme,blok,diz,dirsek,gard vb" teknikleri ünlü antrenör "Kurosaki " tarafından Muay Thai'den alınarak,türetilerek sözkonusu sisteme adapte edilmiştir...) Diğer yanda, 1970 lerde ABD'de Turnuva Karate müsabakaları sporcularının ve organziatörlerinin öncülük ettikleri "Full Contact Karate" ve sonraki adı ile "Full Contact" akımı kuruluşlarının "WKA" ( o zamanlarki adıyla "World Karate Association) kuruluşu aracılığıyla japon kickboxing otoriteleri ile temasa geçmeleri ve 1984lerden den itibaren "Kickboxing" kökenli japon ve hollandalı sporcuların diğer sistemlere dominant olmaları sonucunda kuruluşlar zaman bazında isimlerine "Karate" yerine "Kickboxing" ibaresini almayabaşlamışlardır...(Fujiwara,Royers,Brilleman,Kaman,Yamalı,Carbin,El Geubli,Karakuş gibi sporcular yanısıra Kurosaki,Plas,Brizon,Pachy gibi antrenörler bu konuda öncülük yapanlardır) Ve böylece sırası ile başlangıçta birer "Full Contact Karate" organizasyonu olan "Wka,Iska, Wako vb" gibi kuruluşlar "KICKBOXING" ismini,ibaresini ve kurallarını bünyelerine almak zorunda almışlardır...

Ercan GÜRGÖZE DÜNYADA VE ÜLKEMİZDE DURUM Günümüzde bu konuda en muteber kuruluşlar sırasıyla "K-1" (tamamen profesyonel,her ne kadar kendisini tüm stilleri içeren bir sistem olarak lanse etse dahi,otoritelerce ve kurallar olarak bir anlamda kickboxing kuruluşu sayılabilir),Wako,Iska ,Wkf,Wkn'dir...Bunların amatör,pro(yarı profesyonellik dengi) ve profesyonel bölümleri bulunmaktadır...K-1 ise uzun yıllar 70 kgs civarı sporcuların bulunduğu "K-1 max" ve ağırların dövüşüştüğü üst sınır olmayan "K-1 "kulvarları ile faaliyet göstermiş olup, ancak ağır siklet için -100 kgs ve + 100 kgs sikletlerine dönüşmektedir(kısaca 72 kgs,-100 kgs ve +100 kgs sikletleri muteberdir)... Bunlardan "Wako" olimpiyat kriter komitesi kabul edilen "GAISF" tarafından bu dalda tasdik almıştır...Olimpik olma konusunda faaliyetler gerçekleştirerek ,istenen kriterleri sağlaması gerekmektedir.. Wako da şampiyonalar : "Low kick,Full Contact, Thaikickboxing, Light & Semi Contact, Kata-Musical forms " disiplinlerinde gerçekleştirilmektedir...Aşağı yukarı diğer kuruluşlar da artık bu kapsamda hareket etmektedirler... Ülkemizde ise ilk uygulamalara 1980 lerin başından itibaren "Ercan Gürgöze, Hayrullah Camadan,Cemal Çolak,Sami Akın,Sadık Oflu,Selahattin Bıyıklı" tarafindan başlanmistir 1994 de resmi amatör spor dalı olarak boks federasyonuna bağlanılmış ve dramatik olarak uluslarası anlamda salt amatör oluşu belirtilerek içinde "Fullcontact,Semi-Light Contact sistemleri içeren "IAKSA" ya bağlanılmıştır(!!!)... 2006 yılında ise federasyon başkanı"Tunç Turgut" tarafından Türkiye federasyonu "WAKO" ya bağlanmıştır...Wako, "amatör" ve "pro" (yaklaşık yarı profesyonellik)kapsamlarında hareket eden 80 üyeli bir federasyondur...